متره و برآورد پروژه چیست؟

متره به فرآیند محاسبه و اندازه‌گیری مقادیر مصالح موردنیاز برای اجرای یک پروژه، یا برآورد مصالح مصرف‌شده در یک پروژه اجرایی گفته می‌شود. این محاسبات شامل انواع متریال‌ها با واحدهای اندازه‌گیری متفاوت است.

چرا متره و برآورد ساختمان اهمیت دارد؟

متره و برآورد یکی از مبانی اصلی و ضروری در رشته‌های مهندسی عمران و معماری است که با وجود اهمیت بالایش، در بسیاری از برنامه‌های آموزشی دانشگاهی کمتر به آن پرداخته می‌شود. در حالی که در اغلب موقعیت‌های شغلی مرتبط، این مهارت یک ضرورت محسوب می‌شود. از طراحان و نقشه‌کشان سازه‌ها گرفته تا کارشناسان فنی و ناظران ساختمان، همگی باید توانایی محاسبه و کنترل مقادیر و ارقام پروژه را داشته باشند؛ همان مهارتی که با عنوان متره کردن ساختمان شناخته می‌شود.

مزایای یادگیری متره و برآورد

این مهارت علاوه بر جنبه تخصصی، می‌تواند یک منبع درآمد مستقل نیز باشد. در بسیاری از پروژه‌ها، کارفرمایان به دنبال جذب مهندسان مترور برای انجام متره و برآورد دقیق پروژه‌هایشان هستند.

دوره متره و برآورد و صورت‌وضعیت‌نویسی برای چه کسانی مناسب است؟

این آموزش برای دانشجویان عمران و معماری، مهندسان اجرایی، سرپرستان کارگاه، علاقه‌مندان به فعالیت در حوزه دفتر فنی، مهندسان شاغل در شرکت‌های پیمانکاری و مهندسان مشاور کاملاً کاربردی و مناسب است.

برای آشنایی بیشتر، در ادامه یک جلسه رایگان از این دوره قرار داده شده است:

سرفصل‌های دوره آموزش متره و برآورد و صورت‌وضعیت‌نویسی

این آموزش با این فرض آغاز می‌شود که مخاطب هیچ پیش‌زمینه‌ای در حوزه متره و برآورد ندارد. ابتدا مباحثی مانند کار با نرم‌افزار Excel و اصول نقشه‌خوانی آموزش داده می‌شود. سپس به‌صورت کاملاً پروژه‌محور، فرآیند متره و برآورد ساختمان‌های بتنی و فولادی از مرحله گودبرداری تا پایان نازک‌کاری، گام‌به‌گام تدریس می‌گردد.

در حین اجرای پروژه، نحوه استفاده از فهرست‌بها، تفسیر آن و آیتم‌بندی مراحل مختلف به‌طور کامل آموزش داده می‌شود. پس از آن، نوشتن انواع متداول صورت‌وضعیت‌ها (با فرض نداشتن تجربه قبلی) و کار با نرم‌افزار TAKSA به شما یاد داده خواهد شد.

علاوه بر این، مهارت‌های روزمره موردنیاز یک مهندس دفتر فنی نیز در این دوره پوشش داده شده است. در جلسات پایانی، روش انجام برخی محاسبات و برآوردهای سرانگشتی در محیط کارگاه آموزش داده می‌شود.

مرور مفاهیم پایه‌ای متره و برآورد

در ابتدای دوره، با تعریف پروژه و مفهوم متره و برآورد آشنا می‌شویم و کاربرد این دانش در پروژه‌های ساختمانی را بررسی می‌کنیم. سرفصل‌های این بخش شامل موارد زیر است:

• تعریف پروژه
• مروری کوتاه بر انواع قرارداد
• انواع متره و نقش آن‌ها در چرخه عمر پروژه
• آموزش تهیه ریزمتره و آیتم‌بندی عملیات خاکی

پس از مباحث پایه، در گام بعدی به‌صورت کامل به آموزش ریزمتره و متره عملیات خاکی بر اساس فهرست‌بها پرداخته می‌شود. محتوای این بخش شامل:

• آشنایی با انواع زمین بر اساس فهرست‌بهای ابنیه در سال‌های مختلف
• روش تشخیص و طبقه‌بندی نوع زمین
• ایجاد سناریوهای اجرایی عملیات خاکی
• انتخاب ماشین‌آلات مناسب پروژه
• تعیین آیتم مناسب در فهرست‌بها
• آموزش ریزمتره و آیتم‌بندی فونداسیون‌های نواری و گسترده، و حمل خاک

پایدارسازی گود و ریزمتره سازه نگهبان خرپایی

در این فصل با اهداف و روش‌های متداول پایدارسازی گود آشنا شده و مراحل اجرای سازه نگهبان خرپایی بررسی می‌شود. همچنین آموزش ریزمتره و آیتم‌بندی این سازه ارائه خواهد شد (بخش تکمیلی در فصل سازه فولادی).

ریز‌متره و آیتم‌بندی سازه بتنی

شامل:

• آرماتوربندی فونداسیون‌های مختلف، چاله آسانسور، استخر، ستون‌ها، تیرها، دیوار حائل و دیوار برشی، سقف وافل، یوبوت، تیرچه‌بلوک و دال توپر
• قالب‌بندی کلیه اجزای ذکرشده
• بتن‌ریزی کلیه اجزای ذکرشده به همراه نکات اجرایی

ریز‌متره و آیتم‌بندی سازه فولادی

شامل:

اتصال ستون فولادی به فونداسیون بتنی

ستون فلزی و وصله‌ها

تیر ورق، تیرآهن و تیر لانه‌زنبوری

انواع اتصالات تیر به ستون و تیر به تیر

مهاربندها

رنگ‌آمیزی اجزای فولادی

سازه نگهبان خرپایی

سقف عرشه فولادی

ریز‌متره و آیتم‌بندی سفت‌کاری

شامل:

وال‌پست افقی و عمودی (مطابق پیوست ششم و روش‌های قدیمی)

دیوارهای آجری و بلوکی

سقف کاذب (کناف، میلگرد و رابیتس)

آجرچینی پله

نعل‌درگاه و پیش‌فریم درب و پنجره

ریز‌متره و آیتم‌بندی نازک‌کاری

شامل:

• انواع اندودکاری (سیمان، گچ و خاک، گچ سفید)
• عایق‌های حرارتی و رطوبتی
• کاشی، سرامیک و موزاییک
• سنگ‌کاری نما، کف و پله
• انواع شیشه
• رنگ‌آمیزی دیوار و سقف

آموزش صورت‌وضعیت‌نویسی

شامل:

• آشنایی با انواع صورت‌وضعیت و اجزای تشکیل‌دهنده آن
• تهیه صورت‌وضعیت کارکرد و اعمال ضرایب
• تهیه صورت‌وضعیت تعدیل
• نگارش گزارش‌های روزانه، هفتگی و ماهانه
• معرفی انواع ضرایب قرارداد

دانستنی‌های دفتر فنی

شامل:

مجوزها و پرمیت‌های لازم برای اجرای عملیات

دستورکارهای اجرایی و مستندسازی

نکات تحویل موقت، دائم و تهیه پانچ‌لیست‌ها

بالانس متریال

تنظیم صورت‌جلسات انجام کار و ورود مصالح

وظایف دفتر فنی مرکزی و ارتباط آن با کارگاه

پاسخ به پرسش‌های متداول

در این دوره، متره و برآورد فقط سازه بتنی آموزش داده می‌شود یا فولادی هم پوشش دارد؟

در این آموزش، تمام مباحث مرتبط با اسکلت فولادی و اسکلت بتنی به همراه انواع فونداسیون، سازه نگهبان خرپایی، عملیات گودبرداری، سفت‌کاری و نازک‌کاری به‌طور کامل تدریس می‌شود.

آیا برای شروع این دوره باید نقشه‌خوانی سازه بلد باشیم؟

خیر، در این دوره فرض بر این است که شما هیچ آشنایی قبلی با نقشه‌خوانی ندارید. به همین دلیل، آموزش نقشه‌خوانی نیز به‌صورت کامل ارائه شده است.

چه نرم‌افزارهایی در این دوره آموزش داده می‌شود؟

شما در طول دوره، کار با نرم‌افزار Excel و فرمول‌نویسی‌های رایج برای متره و برآورد را یاد می‌گیرید. همچنین در پایان دوره، ۵ جلسه آموزش کار با نرم‌افزار TAKSA نیز ارائه می‌شود.

آیا آموزش پروژه‌محور است و نکات اجرایی هم مطرح می‌شود؟

بله، دوره کاملاً پروژه‌محور طراحی شده و با فرض صفر بودن سطح دانش شما، تدریس انجام می‌شود. علاوه بر این، نکات اجرایی مهمی که یک مترور باید بداند (بدون ورود به جزئیات اجرایی مجری) نیز در حین آموزش بیان می‌شود.

آیا بند به بند فهرست‌بها خوانده و بررسی می‌شود؟

فهرست‌بها شامل آیتم‌های پرکاربرد و همچنین موارد کم‌اهمیت است. پرداختن به بخش‌های کم‌کاربرد تنها موجب اتلاف وقت و روخوانی بی‌نتیجه می‌شود. در این دوره، تمام آیتم‌های پرکاربرد به‌طور کامل بررسی، تفسیر و در پروژه اعمال شده‌اند تا آموزش بازده بالایی داشته باشد. همچنین می‌توانید هرگونه سؤال یا ابهام خود را در گروه پشتیبانی مطرح کرده و پاسخ جامع دریافت کنید.

در ادامه می‌توانید یکی از جلسات رایگان این دوره را مشاهده کنید:

این دوره در مجموع شامل ۸۱ جلسه آموزشی بوده و در ادامه می‌توانید فهرست کامل سرفصل‌ها را مشاهده کنید:

• جلسه 0: معرفی دوره کامل متره و برآورد

• جلسه 1: آشنایی با مفاهیم و اصطلاحات پایه

• فصل دوم: گودبرداری و کارهای خاکی

• جلسه 2: گودبرداری و ایمن‌سازی گود (بخش اول)

• جلسه 3: گودبرداری و ایمن‌سازی گود (بخش دوم)

• جلسه 4: کارهای خاکی (مرحله اول)

• جلسه 5: کارهای خاکی (مرحله دوم)

• جلسه 6: کارهای خاکی (مرحله سوم)

• جلسه 7: کارهای خاکی (مرحله چهارم)

• جلسه 8: کارهای خاکی (مرحله پنجم)

• جلسه 9: مقدمه فصل فونداسیون و اسکلت بتن مسلح

• جلسه 10: اجرای آرماتورگذاری فونداسیون منفرد (قسمت اول)

• جلسه 11: بستن میلگردهای فونداسیون منفرد (قسمت دوم)

• جلسه 12: نحوه آرماتوربندی فونداسیون منفرد (قسمت سوم)

• جلسه 13: میلگردگذاری عرضی پی نواری (بخش اول)

• جلسه 14: میلگردگذاری عرضی پی نواری (بخش دوم)

• جلسه 15: میلگردگذاری طولی پی نواری

• جلسه 16: نحوه اجرای آرماتورگذاری پی آسانسور

• جلسه 17: نحوه اجرای آرماتورگذاری دیواره آسانسور

• جلسه 18: فراگیری آرماتورگذاری فونداسیون گسترده، استخر و آب‌بندی

• جلسه 19: توضیح اجرای خرک‌گذاری و قطع بتن

• جلسه 20: تعلیم میلگردگذاری ستون‌ها

• جلسه 21: تعلیم میلگردگذاری دیوارها

• جلسه 22: تدریس میلگردگذاری تیرها

• جلسه 23: اجرای سقف وافل (بخش اول)

• جلسه 24: اجرای سقف وافل (بخش دوم)

• جلسه 25: اجرای سقف یوبوت

• جلسه 26: تدریس قالب‌گذاری فونداسیون (مرحله اول)

• جلسه 27: تدریس قالب‌گذاری فونداسیون (مرحله دوم)

• جلسه 28: نحوه اجرای قالب‌گذاری ستون

• جلسه 29: نحوه اجرای قالب‌گذاری دیوار

• جلسه 30: نحوه اجرای قالب‌گذاری تیر

• جلسه 31: شیوه بتن‌ریزی پی، ستون، دیوار و تیر

• جلسه 31.1: اجرای شمع‌گذاری زیر فونداسیون

• جلسه 31.2: اجرای سقف تیرچه‌بلوک

• جلسه 32: مقدمه فصل 9 لیست‌بها (شروع مباحث فولادی)

• جلسه 33: ریزمتره صفحه‌ستون (بیس‌پلیت)

• جلسه 34: ریزمتره ستون‌های فولادی

• جلسه 35: ضوابط طراحی تیر فولادی

• جلسه 36: ریزمتره دستک فولادی

• جلسه 37: ریزمتره تیر فولادی

• جلسه 38: ریزمتره مهاربندها

• جلسه 39: مقدمه فصل 25 لیست‌بها

• جلسه 40: ریزمتره رنگ‌آمیزی اسکلت فولادی (مرحله اول)

• جلسه 41: ریزمتره رنگ‌آمیزی اسکلت فولادی (مرحله دوم)

• جلسه 42: ریزمتره سازه نگهبان خرپایی

• جلسه 42.1: سقف عرشه فولادی

• جلسه 43: مقدمه فصل 11 لیست‌بها

• جلسه 44: ریزمتره دیوارچینی آجری

• جلسه 45: محاسبه تعداد آجر در دیوار و پله

• جلسه 46: دیوارچینی بلوکی (فصل 12 لیست‌بها)

• جلسه 47: اجرای وال‌پست‌ها

• جلسه 48: نعل‌درگاه و پیش‌فریم

• جلسه 49: اجرای سقف کاذب

• جلسه 50: اندودکاری و ملات‌کاری

• جلسه 51: تعلیم کاشی‌کاری و سرامیک

• جلسه 52: نقاشی و پوشش رنگی سقف و دیوار

• جلسه 53: سنگ‌کاری

• جلسه 54: عایق‌کاری حرارتی و رطوبتی

• جلسه 55: نصب شیشه

• جلسه 56: مفهوم صورت‌وضعیت و صورت‌وضعیت موقت

• جلسه 57: پانچ‌لیست، تحویل موقت و وضعیت قبل از قطعی

• جلسه 58: صورت‌وضعیت قطعی، مابه‌التفاوت مصالح و نرخ ارز

• جلسه 59: تدریس ضرایب قراردادی (مرحله اول)

• جلسه 60: تدریس ضرایب قراردادی (مرحله دوم)

• جلسه 61: صورت‌جلسات کارکرد و فاصله حمل + صورت‌وضعیت طبق فصل 28 لیست‌بها (مرحله اول)

• جلسه 62: صورت‌جلسات کارکرد و فاصله حمل + صورت‌وضعیت طبق فصل 28 لیست‌بها (مرحله دوم)

• جلسه 63: صورت‌جلسات کارکرد و فاصله حمل + صورت‌وضعیت طبق فصل 28 لیست‌بها (مرحله سوم)

• جلسه 64: صورت‌جلسات کارکرد و فاصله حمل + صورت‌وضعیت طبق فصل 28 لیست‌بها (مرحله چهارم)

• جلسه 65: صورت‌وضعیت تعدیل (مرحله اول)

• جلسه 66: صورت‌وضعیت تعدیل (مرحله دوم)

• جلسه 67: گزارش‌های روزانه، هفتگی و ماهانه (بخش اول)

• جلسه 68: گزارش‌های روزانه، هفتگی و ماهانه (بخش دوم)

• جلسه 69: تدریس برنامه تکسا (بخش اول)

• جلسه 70: تدریس برنامه تکسا (بخش دوم)

• جلسه 71: تدریس برنامه تکسا (بخش سوم)

• جلسه 72: تدریس برنامه تکسا (بخش چهارم)

• جلسه 73: تدریس برنامه تکسا (بخش پنجم)

• جلسه 74: محاسبات تقریبی مصالح پرکاربرد

• جلسه 75: محاسبات تقریبی – بلوک سفالی و لیکا

• جلسه 76: محاسبات تقریبی – دیوار نیم‌آجره

• جلسه 77: محاسبات تقریبی – دیوار آجر فشاری یک‌آجره و یک‌ونیم‌آجره

• جلسه 78: محاسبات تقریبی سقف عرشه فولادی

• جلسه 79: تغییرات لیست‌بهای ابنیه 1400 نسبت به 1399

• جلسه 80: تغییرات لیست‌بهای ابنیه 1401 نسبت به 1400

• جلسه 81: تغییرات لیست‌بهای ابنیه 1401 نسبت به 1400 (مرحله دوم)